Vooruit door te doen

Voorwoord door Susanne Agterbosch en Saskia Boelema

Was het niet Voltaire die ons leerde dat kennis niets is zonder levenskunst?

Kennis alleen brengt nog geen verandering teweeg. In de netwerken en samenwerkingen waarin wij dagelijks actief zijn, ervaren we steeds opnieuw hoe belangrijk het is om kennis vanuit onderzoek, beleid en ervaringskennis met elkaar te verbinden. Het is in deze ontmoeting, de dialoog en de samenwerking over de grenzen van organisaties en disciplines heen, dat mogelijkheden ontstaan. Connecties die nog niet eerder gelegd werden, paden die nog niet eerder bewandeld zijn. Nieuwe ideeën en moed die ons in staat stellen om maatschappelijke vraagstukken anders, betekenisvol, aan te pakken.

En dat is hard nodig. Urgente maatschappelijke opgaven waar provincies en andere overheden voor staan, laten zich immers niet meer eenvoudig oplossen binnen bestaande systemen en praktijken: de kwaliteit van ons water en onze natuur, goede zorg in een vergrijzende samenleving, voldoende betaalbare woningen en toekomstperspectief voor ondernemers. Bij dit soort opgaven botsen verschillende belangen, zijn ruimte, talent en middelen schaars, en zijn keuzes zelden eenvoudig. Daarnaast maakt die onderlinge samenhang dat oplossingen op één terrein soms nieuwe problemen elders veroorzaken, of juist meerdere doelen tegelijk kunnen versterken.

Ze vragen daarom om andere benaderingen en om de bereidheid buiten de gebaande paden te denken en te handelen.

De ervaring leert dat dat zelden in één grote beweging gaat. Het begint kleiner: met een andere vraag aan tafel, met een perspectief dat eerder ontbrak, met de bereidheid om een keuze opnieuw te wegen. En met beslissers die daar vervolgens naar handelen. Juist in kleine, betekenisvolle stappen: in deze praktijken die afzonderlijk bescheiden lijken ligt de basis voor diepgaande verandering.

Veel van ons werk draait precies daarom: breed kijken naar opgaven, grip krijgen op samenhang, afruilen en synergieën zichtbaar maken met oog voor de mensen om wie het gaat, en op basis daarvan richting bepalen.

In dit magazine lichten we vier voorbeelden uit.

In Noord-Brabant verkent het Brabant Outcomes Fund hoe pioniers ruimte kunnen krijgen om oplossingen voor maatschappelijke opgaven verder te ontwikkelen.De provincie Zuid-Holland onderzoekt hoe brede welvaart in de eigen organisatie geïntegreerd kan worden in beleid en besluitvorming. In Tilburg laat een verduurzamende wijkaanpak zien hoe een eerlijke verdeling van kansen soms vraagt om ongelijke investeringen. En het artikel over multifunctionele agrariërs laat zien hoe op steeds meer boerenerven voedselproductie samengaat met natuurbeheer, recreatie, zorg, kinderopvang, horeca en directe verkoop aan huis.

Deze voorbeelden laten zien dát het anders kan en hóe. We hopen dat ze inspireren en aanzetten tot meer.

Want dat vergt wel enige levenskunst: het vermogen om bewust vorm te geven aan verandering, in ontmoeting met anderen. Daarom brengen we op 28 oktober het Nationaal Netwerk Brede Welvaart, het Brabantse Netwerk Brede Welvaart en de Academische Werkplaats samen op het provinciehuis van Noord-Brabant tijdens de kennisdag Wat is van waarde?. Deze vraag vormt de kern van werken aan brede welvaart. Het antwoord bepaalt hoe we omgaan met schaarse ruimte, publieke middelen, natuur, ondernemerschap en de kansen van toekomstige generaties. Het bepaalt uiteindelijk welke samenleving we willen doorgeven.

Susanne Agterbosch
Directeur-bestuurder
Het PON & Telos

Portret van Susanne Agterbosch

Saskia Boelema
Gedeputeerde Water en Bodem, Gezondheid en Brede Welvaart
Provincie Noord-Brabant

Portret van Saskia Boelema