Voorwoord

Steeds meer agrariërs combineren voedselproductie met natuurbeheer, zorg, recreatie en educatie. Het boerenerf ontwikkelt zich zo tot een plek waar mensen samenkomen en waar economie, samenleving en leefomgeving elkaar versterken. De voorbeelden in deze publicatie maken zichtbaar hoe ondernemers nieuwe wegen vinden. Soms uit noodzaak, vaak vanuit ambitie. Ze bouwen bedrijven waarin verschillende activiteiten samenkomen en elkaar versterken. Bedrijven die bijdragen aan economie, zorg, natuur én gemeenschap.

Tegelijk vragen deze ontwikkelingen ook iets van ons als overheden. We zullen anders moeten leren kijken. Minder vanuit afzonderlijke regels en meer vanuit samenhang. Want dan ontstaat er ruimte. Ruimte om initiatieven mogelijk te maken die meerdere doelen tegelijk dienen en die het gebied sterker maken.

Daarbij is gebiedsgericht werken essentieel. De kennis en ervaring uit het gebied zelf vormen het vertrekpunt. Want daar weet men waar het over gaat: wat er speelt, wat werkt en wat nodig is. Multifunctionele landbouw laat zien dat juist die lokale kennis leidt tot slimme combinaties en duurzame oplossingen die passen bij de plek.

Voor mij is dat de kern. Het platteland is een krachtige, prachtige en tegelijkertijd kwetsbare leefomgeving. Een plek waar veel samenkomt, waar de druk groot is, maar waar ook de oplossingen liggen voor de toekomst van Nederland. Binnen de P10‑gemeenten zie ik elke dag wat het platteland zo bijzonder maakt: de kracht om samen de schouders eronder te zetten, om kansen te zien waar anderen problemen zien, en om met betrokkenheid en nuchterheid te bouwen aan de toekomst van ons gebied

Multifunctionele landbouw maakt dat zichtbaar. Op het erf én in het gebied. Het laat zien hoe samenwerking tussen ondernemers, gemeenten en andere overheden kan bijdragen aan een toekomstbestendig Nederland. In dit magazine maakt u kennis met inspirerende voorbeelden en mensen die zich inzetten voor de toekomst van het platteland. Ik wens u veel leesplezier.