De zachtaardige zorgdragers

Ondanks het spiksplinternieuwe gebouw en de drukte van kleine kinderen die spelen of honger hebben, creëren Ida, Martine en Felicia een rustige en warme sfeer op de kinderopvang in Oud-Alblas. De ‘mater familias’ Ida heeft haar eigen zes kinderen op dit erf grootgebracht met liefde voor het boerenleven (en elkaar). En nu geeft ze, samen met haar (schoon)dochters, hetzelfde door aan een nieuwe generatie. Maar het verbreden van een melkveebedrijf met een kinderopvang ging zeker niet zonder slag of stoot.

Drie gezinnen op één erf

Toen Arnold samen met zijn vader en broer in de jaren 70 de boerderij op het erf bouwde, na een ruilverkavelingsproces in het gebied, had hij niet kunnen bedenken dat er 45 jaar later naast koeien ook groepen kinderen zouden ronddartelen. “Sinds 1981 wonen we hier samen en hebben we onze zes kinderen grootgebracht,” vertelt Ida. Het melkveebedrijf groeit mee met de tijd – via automatisering, duurzaamheid en dierenwelzijn – en bestaat vandaag de dag uit 140 melkkoeien, 70 kalveren en 14 paarden.

Wanneer de kinderen volwassen zijn, komt de onvermijdelijke vraag die in alle boerenfamilies speelt: wil één van de kinderen het bedrijf voortzetten? Daar blijkt niet alleen belangstelling voor te zijn bij dochter Martine en haar man Ries, maar ook bij zoon Arjan en zijn vrouw Felicia. “Maar met drie gezinnen rondkomen van alleen het melkvee, dat was geen optie,” licht Martine toe. Het idee van een kinderopvang starten kwam vrij natuurlijk op: Felicia werkte al in de kinderopvang, Martine heeft zakelijk inzicht vanuit haar ervaring op een accountantskantoor. Ook hebben de twee schoonzussen zelf kleine kinderen op het erf rondlopen. Daarnaast is Ida, naast ervaringsdeskundige en gastouder, ook altijd in de weer geweest met het openstellen van hun boerenerf voor schoolklassen, rondleidingen en open dagen.

Een brug naar het buitenleven

Het idee van Boer & Zus werd geboren. De visie van de familie is helder: kinderen het buitenleven laten ervaren, en ouders iets leren over het boerenleven. "Aan de basis ligt het om kinderen in deze landelijke omgeving te laten opgroeien," vertelt Martine, “en zonder strakke tijdschema’s: zo laten we kinderen bijvoorbeeld zelf wakker worden, zonder te wekken.” Ook wordt gekozen voor een christelijke inslag, van waaruit ze normen en waarden meegeven. “Geen paashaas, maar het echte paasverhaal,” zegt Ida. In die vrijheid en christelijke inslag huist het verschil met een reguliere kinderopvang.

De vrouwen willen graag het beeld van boeren en het leven op het platteland verrijken. "Er zit veel onwetendheid. Als je die kennis niet van dichtbij kan opdoen, geloof je wat er in de media geschreven wordt," geeft Martine aan. De kinderopvang werkt als een brug. Kinderen nemen hun ervaringen mee naar huis, en ouders stellen vragen: ‘Waarom wordt het kalfje gelijk weggehaald bij de koe?’ De dames vinden het fijn om uit te leggen waarom ze de dingen doen zoals ze doen. “Al moet je dan als boer ook zin hebben om constant mensen op je erf te hebben!” licht Ida toe.

Inpassen in het landschap

Toch gaat er een hele weg vooraf gegaan aan het opzetten van de kinderopvang. De plannen vragen om het bouwen van een nieuw pand en dat betekent het aanvragen van vergunningen. “We begonnen met een verzoek om een nieuw pand te bouwen, maar in plaats van de verwachte zes tot acht weken, heeft de het verkrijgen van de vergunning voor het pand uiteindelijk vier jaar geduurd.” vertelt Ida. De ondernemers worden overvallen door de beperkingen: minstens 110 meter afstand van een hoogspanningsmast in de buurt, het pand is te groot, normen voor afvalwaterzuivering die niet klopten en de bescherming van het nabijgelegen werelderfgoed Kinderdijkse molens.

“De eerste bezwaren kwamen vanuit de gemeente, later nog van het waterschap. Hadden ze daar niet meteen samen naar kunnen kijken?” Hoewel er momenten bij zitten dat de dames bijna willen opgeven, krijgen ze uiteindelijk toch de vergunning. Martine vertelt: “Via een statenlid lukt het om een provinciale landschapsdeskundige langs te laten komen. Die dacht mee in mogelijkheden: ‘Als je dit zus of zo doet, staat het veel mooier in het landschap’.” Uiteindelijk gaan ze ook met de gemeente en het waterschap om tafel, en bedenken een plan dat voor iedereen werkt. “Oplossingsgericht denken in plaats van mailen dus.” zegt Felicia.

Winst voor de regio

Eenmaal open, wordt de meerwaarde van Boer & Zus snel erkend. De wethouder komt langs op de open dag, en Boer & Zus wordt als voorbeeld genoemd voor hoe verbreding op het boerenerf eruitziet. Die meerwaarde zagen de dames al meteen. “Er was een tekort aan kinderopvang in de regio,” geeft Felicia aan. “We zijn nu nog maar een aantal maanden open, maar we hebben geen moment gebrek gehad aan ouders die een plek voor hun kinderen zoeken, of personeel dat hier wil meewerken.”

Het boerenerf biedt zo een bredere waarde bovenop voedselproductie in de regio: ouders worden geholpen in hun dagelijkse drukke leven, kinderen groeien op in de buitenlucht en vijftien medewerkers vinden een baan in het buitengebied. Én de drie families kunnen blijven leven en werken op hun geboortegrond. “Juist de kracht is dat die twee takken elkaar kunnen versterken, de melkveetak is de basis onder onze visie met de kinderen," zegt Ida. Twee generaties werken zo samen aan twee bedrijfstakken, met één gezamenlijke toekomst.